"HIDROELEKTRANE NA DRINI" a.d. Višegrad
HIDROELEKTRANA VIŠEGRAD
Istražni radovi i projektovanje
Korišćenje hidropotencijala u donjem dijelu gornjeg toka rijeke Drine, tj. na potezu Goražde-Višegrad, razmatrano je u više varijanti.
U nastojanju očuvanja postojeće infrastrukture, tj. puta i uskotračne pruge dolinom Drine, analizirana je varijanta sa dvije stepenice: HE Višegrad niski i HE Ustiprača. Nakon ukidanja uskotračne pruge Ustiprača-Višegrad, Rudo, odlučeno je da se kompletan pad na ovom dijelu vodotoka koristi na jednoj stepenici, tj. HE Višegrad visoki.
Kroz projektnu dokumentaciju, modeliranje, i opsežne ekonomske analize, uz optimalno poštivanje infrastrukture, uticaja na okolinu, geoloških i topografskih preduslova, komparacijom više varijanti, za pregradni profil izabrana je mikrolokacija 2,7 km uzvodno od istorijskog mosta u Višegradu, sa maksimalnom kotom uspora 336,00 mnm.
Istraživanje terena za projektovanje na ovom profilu počelo je 1976. godine. Paralelno sa izradom projekata na različitim nivoima obrade, vršeni su istražni radovi u vremenu od 1976-1982. godine.
Hidrološko-meteorološke podloge
Podaci za hidrološko-meteorološke podloge prikupljeni su u dugom periodu (od 1926.god.), preko dovoljnog broja hidroloških i meteoroloških stanica u slivu i na vodotoku. Obradom ovih podataka usvojeni su mjerodavni parametri za izradu projektne dokumentacije koji su dati u tabeli.
| Srednji višegodišnji proticaj | 342 m3/s |
| Maksimalni dvogodišnji proticaj | 2.084 m3/s |
| Maksimalni petogodišnji proticaj | 2.886 m3/s |
| Maksimalni desetogodišnji proticaj | 3.400 m3/s |
| Maksimalni pedesetogodišnji proticaj | 4.700 m3/s |
| Maksimalni stogodišnji proticaj | 5.350 m3/s |
| Maksimalni hiljadugodišnji proticaj | 7.455 m3/s |
| Maksimalni desetohiljadugodišnji proticaj | 9.785 m3/s |
| Minimalni proticaj | 26 m3/s |
| Prosječne godišnje padavine | 1.230 m3/s |
| Broj dana u godini sa padavinama | 124 m3/s |
| Prosječna godišnja temperatura | 10 oC |
| Maksimalna temperatura | 39 oC |
| Minimalna temperatura | -24 oC |
Uzdužni prijesek sliva
Geološko-seizmičke podloge
Na osnovu detaljnog inženjersko-geološkog kartiranja utvrđeno je da je područje buduće akumulacije složene geološko-tektonske građe, koju u osnovi čine paleozojski i donjetrijaski škriljci i pješčari, srednje i gornjotrijaski krečnjaci i dolomiti, rožnaci, tufovi i eruptivi, često pokriveni terasnim sedimentima i recentnim nanosima.
Procijenjeno je da će ove stijene obezbijediti potrebnu vododrživost akumulacionog bazena.
Takođe je utvrđeno da na nekoliko lokaliteta u akumulaciji postoje uslovno stabilne padine i stara umirena klizišta, koja su dodatno istražena i čija je stabilnost procijenjena posebno u uslovima planiranih oscilacija akumulacije. Za pojedine lokalitete predložene su i izvedene mjere sanacije.
Teren na samom pregradnom mjestu i neposrednoj okolini izgrađen je od klastičnih sedimenata donjeg trijasa, srednjetrijaskih krečnjaka i dolomita, tvorevina vulkanogeno-sedimentnog kompleksa i eruptiva, sa vrlo izraženom tektonikom.
Zbog svega ovoga, a u cilju detaljnog definisanja stijenske mase u geološkom, geotehničkom i hidrogeološkom smislu, izvršena su obimna istraživanja istražnim bušenjem, ispitivanjem vodopropusnosti, izradom probnih injekcionih polja, geotehničkih opita (ispitivanje deformabilnosti tlačnim jastukom, ispitivanje otpornosti na smicanje i klizanje, ispitivanje otpornosti na smicanje po diskontinuitetima), te primjenom više poznatih geofizičkih metoda.
Za projektovanje su usvojeni parametri iz tabele.
| Modul elastičnosti | 3.000 - 17.000 MPa |
| Modul deformacije | 2.500 - 14.500 MPa |
| Otpornost na smicanje | j = 48oC - 52oC C= 2,5 - 3,5kPA |
| Seizmička zona područja | VIIo MCS skale |
| Projektna seizmičnost | IXo MCS skale |
Na odabranom pregradnom profilu sa srednjim višegodišnjim proticajem od 342 m3/s, uz maksimalno uvažavanje topografskih, geoloških, geotehničkih, hidrogeoloških, hidroloških preduslova, te poštivanje zahtjeva konzuma, optimizaciju uticaja na okolinu isprojektovano je hidroenergetsko postrojenje sa parametrima iz tabele.
| Kota maksimalnog uspora | 336,00 mnm/m asl |
| Kota minimalnog radnog nivoa | 331,50 mnm/m asl |
| Kota donje vode za Q600 | 291,60 mnm/m asl |
| Maksimalni bruto pad | 48,20 m |
| Maksimalni neto pad | 48,16 m |
| Konstruktivni pad | 43,00 m |
| Ukupna zapremina akumulacije | 161 hm3 |
| Površina potapanja | 850 ha |
| Tip postrojenja | Pribransko |
| Tip, broj i snaga turbina | Kaplan, 3x105MW, 315MW |
| Broj i snaga generatora | 3x115MW, 345MW |
| Napon priključenja na mrežu | 400 kV |
| Prosječna godišnja proizvodnja | 1.010 GWh |
