Novi objekti

Razvojni planovi preduzeća „Hidroelektrane na Drini“ vezani su prvenstveno za hidroenergetsko iskorišćenje sliva rijeke Drine uzvodno od postrojenja HE Višegrad. S tim u vezi planira se i izgradnja novih objekata.

HE Buk BijelaHE Buk Bijela će, kao čeona elektrana, sa stanovišta veličine akumulacije, instalisane snage i prosječne proizvodnje, biti najveća elektrana na rijeci Drini. Veličina osnovnih parametara uslovljena je položajem uzvodnih hidroelektrana (HE Piva na rijeci Pivi i HE Bijeli Brijeg na rijeci Tari), te postojećim naseljima i infrastrukturom (grad Foča).

Uz poštovanje osnovnog principa – maksimalno korišćenje potencijala, očuvanja postojeće infrastrukture, geološko-tehničkih i hidrogeoloških uslova, izabrana je mikro lokacija 335 km uzvodno od ušća u rijeku Savu, odnosno 9 km uzvodno od grada Foča. Instalisana snaga hidroelektrane je prilagođena potrebama elektroenergetskog sistema u koji se ovaj objekat uklapa. Prema revidovanom i usvojenom projektu brana hidroelektrane Buk Bijela je betonska-lučno-gravitaciona, građevinske visine 125 m sa pet prelivnih polja u srednjem dijelu brane, sa pribranskim postrojenjem neposredno uz branu i brzotokom koji ide od preliva preko mašinske zgrade.

Osnovni parametri brane HE Buk Bijela

Tip brane
betonska lučno – gravitaciona
Kota krune brane
503 m.n.m.
Kota fundiranja
378 m.n.m.
Građevinska visina
125 m
Debljina brane u temeljima
30 m
Debljina brane u kruni
5 m
Dužina luka u temeljima
82 m
Dužina luka u kruni
447 m
Minimalni centralni ugao u dnu
51,60
Maksimalni centralni ugao u kruni
1020
Površina riječnog sliva
4.044 km2
Prosječni višegodišnji proticaj
175 m3/s
Maksimalna kora uspora
500 m.n.m.
Kota minimalnog radnog nivoa
460 m.n.m.
Ukupna zapremina akumulacije
410 x 106
Korisna zapremina akumulacije
328 x 106
Instalisani proticaj
600 m3/s
Konstruktivni pad
84,0 m
Tip turbine
Francis
Broj i snaga turbina
3 x 150 MW
Prosječna godišnja proizvodnja
1.150 GWh

U geometrijskom smislu brana je dvojno zakrivljena konstrukcija koja se sastoji od blokova koji nakon završetka betoniranja i injektiranja spojnica formiraju jedinstveno tijelo brane u sistemu debele ljuske.

Za evakuaciju desetohiljadugodišnjih voda (Q10000=5235 m3/s) u središnjem dijelu brane je locirano pet prelivnih polja sa kotom polja 485,3 m.n.m. i segmentnim zatvaračima za regulisanje količina prelivnih voda. Prije mašinske zgrade predviđena je izgradnja pet brzotoka odakle voda pada u slapište širine 50 m, dužine 140 m i dubine 13 m. Ispod brane će se izvesti troredna injekciona zavjesa, a nizvodno od injekcione zavjese, ispod brane i slapišta, drenažna zavjesa. Evakuacija voda za vrijeme građenja izvršiće se pomoću optočnog tunela prečnika 9,5 m, kroz desni bok padine dužine 515 m, koji se nakon završetka gradnje blindira čepom u osovini injekcione zavjese. Izgradnja tunela je predviđena pod zaštitom privremenih zagata. Za sigurno funkcionisanje svih ovih objekata, kako u fazi izgradnje tako i u fazi eksploatacije, predviđena je ugradnja odgovarajuće hidromehaničke i elektromašinske opreme.

Projektna dokumentacija i pripremni radovi

U okviru priprema za izgradnju HE Buk Bijela, pored dobijene pozitivne ocjene projekta od strane eksperata Međunarodne banke za obnovu i razvoj iz Vašingtona, do sada je realizovano:

  • kompletni istražni radovi i sva prethodna i probna ispitivanja materijala i komponenti;
  • potpuna eksproprijacija zemljišta i objekata na prostoru akumulacije;
  • revidovani i usovjeni glavni projekti koji ne zavise od podloga isporučioca opreme: Glavni projekat brane, Glavni projekat preliva sa brzotokom, Glavni projekat slapišta sa uzvodnim pomoćnim zagatom, Glavni projekat optočnog tunela, Glavni projekat temeljnih ispusta, Glavni projekat predbrane sa pomoćnim zagatom i deponijom materijala, Glavni projekat pomoćnih objekata;
  • licitaciona dokumentacija za glavne građevinske radove, injekciono-konsolidacione radove i isporuku oskultacione opreme;
  • tenderska dokumentacija za isporuku hidromehaničke i elektromašinske opreme;
  • prethodni i pripremni radovi, od čega: pristupni i gradilišni putevi, radni platoi za privredno gradilište, dalekovod 35 kV, kablovski PTT podzemni vod od pošte u Foči, vodovod pitke vode, gradilišni most, prva faza stambenog naselja sa restoranom i ostalim pripadajućim sadržajima, objekti privrednog gradilišta (upravna zgrada, radionice, magacini, rezervoari za gorivo sa pumpama, rezervoari tehničke vode itd.);
  • Elaborat o tehničko-ekonomskoj opravdanosti izgradnje;
  • izgrađen poslovni objekat sa svom potrebnom birotehničkom opremom;
  • postignu dogovor oko podjele potencijala i načina finansiranja sa Republikom Crnom Gorom, prema kome je odnos finansiranja i korišćenja 73,85% (Republika Srpska): 26,15% (Republika Crna Gora);
  • postojanje kadrovskog potencijala sa iskustvom na izgradnji objekata ovakve vrste.

HE FOČA – Kompenzacioni bazen HE Buk Bijela

FočaPrema vodoprivrednim uslovima za vršni rad HE Buk Bijela, a u cilju ograničenja denivelacije vode rijeke Drine kroz grad Foče i nizvodna naselja, neophodno je formiranje kompenzacionog bazena između HE Buk Bijela i grada Foče, zapremine 7,6 x 106 m3. Zbog toga je potrebno, prije puštanja u pogon HE Buk Bijela omogućiti akumuliranje navedene količine vode. Uz poštovanje topografskih, geološko-tehničkih, hidrogeoloških i urbanističkih uslova, odabran je pregradni profil u mjestu Tabaci, 8,5 km nizvodno od HE Buk Bijela, odnosno 500 m uzvodno od grada Foče. Prema revidovanom i usvojenom projektu brana HE Foča je betonska gravitaciona brana građevinske visine 40 m, sa klasičnom strojarom riječnog tipa inkorporiranom utijelo brane i sa njom čini konstruktivnu cjelinu. Vodeći računa o topografskim, geološko i geo-tehničkim uslovima, kao i o položaju postojećih saobraćajnica, odabrana je slijedeća dispozicija postrojenja:

  • gravitacioni blokovi brane uz desnu i lijevu obalu su dužine 29, odnosno 54 m;
  • evakuacioni dio brane, ukupne dužine 62,1 m, lociran je bliže desnoj obali i sastoji se od tri prelivna polja sa kotom krune preliva 1,5 m iznad kote korita, te glavnim segmentima i pomoćnim tablastim zatvaračem. U produžetku prelivnog praga nalazi se slapište koje je razdjelinim zidom odvojeno od protočnog trakta. Ukupna dužina slapišta je 80 m, a širina 75,1 m u početku, odnosno 60,8 m na kraju;
  • mašinska zgrada je smještena u tijelu brane u lijevom dijelu korita rijeke Drine, dužine 65,9 m, širine 43,4 m i visine 40 m. Ispod brane, iz injekcione galerije, izvodi se jednoredna injekciona zavjesa dubine od 12 do 40 m. Evakuacija voda za vrijeme građenja obezbjeđuje se pomoću zagata.
Površina riječnog sliva
4.533 km2
Prosječni višegodišnji proticaj
193,4 m3/s
Kota normalnog uspora
404,0 m.n.m.
Kota minimalnog radnog nivoa
398 m.n.m.
Ukupna zapremina akumulacije
7,6 x 106
Korisna zapremina akumulacije
4,6 x 106
Instalisani proticaj
450 m3/s
Konstruktivni pad
14,0 m
Tip turbina – horizontalna cijevna
Kaplan
Broj i snaga turbina
3 x 18,5 MW
Prosječna godišnja proizvodnja
195 GWh

HE MRSOVO – Hidroenergetski potencijal rijeke Lim

HE MrsovoRijeka Lim je desna pritoka Drine. Projektna dokumentacija za HE Mrsovo je urađena na nivou Idejnog projekta. Brana je gravitaciona betonska sa dva prelivna polja i pribranskom strojarom.

Dužina vodotoka
200 km
Površina sliva
5.620 km2
Prosječne godišnje padavine
1.000 mm
Srednji višegodišnji proticaj
114,3 m3/s
Dvogodišnja velika voda
504 m3/s
Petogodišnja velika voda
717 m3/s
Hiljadugodišnja velika voda
2.167 m3/s

HE VIKOČ – Hidroenergetski potencijal rijeke Ćehotine

HE VIKOČRijeka Ćehotina je desna pritoka Drine, sa ušćem u gradu Srbinju, i predstavlja tipičnu planinsku rijeku sa velikim padom, izrazitim kanjonskim koritom, u poljoprivrednom smislu sterilnom i nenaseljenom riječnom dolinom, i veoma atraktivan vodotok u smislu hidroenergetskog korišćenja. Sa energetskog stanovišta najatraktivniji objekat je HE Vikoč (LUKE). Projektna dokumentacija za HE Vikoč je urađena na nivou Idejnog projekta.

Osnovni parametri vodotoka rijeke Ćehotine

Kota izvora
1.200 m.n.m.
Kota ušća
385 m.n.m.
Dužina riječnog toka
130 km
Prosječni pad u srednjem i donjem toku
3,5 – 4,5 ‰
Ukupna površina sliva
1.450 km2
Prosječne godišnje padavine
800 mm
Prosječni oticaj
15 l/s/km2

Osnovni parametri HE Vikoč

Srednji višegodišnji proticaj
20,7 m3/s
Očekivani dvadesetogodišnji proticaj
251 m3/s
Očekivani 10-hiljadugodišnji proticaj
695 m3/s
Brana – betonska lučna visine
103 m
Maksimalna kota uspora
574 m.n.m.
Ukupna zapremina akumulacije
146 x 106 m3
Konstruktivni pad
86,4 m
Instalisani proticaj
50 m3/s
Instalisana snaga
33,3 MW
Godišnja proizvodnja
129,8 GWh

HE PAUNCI
HE Paunci

Za korišćenje hidroenergetskog potencijala reke Drine nizvodno od HE Srbinja uz poštovanje topografskih, geoloških, geotehničkih i hidrogeoloških uslova, te maksimalno moguće očuvanje postojeće infrastrukture i uz maksimalno korišćenje raspoloživog pada odabran je pregradni profil Paunci u km 314+300 rečnog toka, tj. 8km nizvodno od Srbinja sa energetskim karakteristikama datim u tabeli ispod.
Koncentracija pada na ovom pregradnom profilu postići će se pomoću gravitacione betonske brane sa 5 preiivnih polja lociranih u desnom delu korita, te strojarom inkorporiranom u telu brane na levoj dolinskoj strani, što će sve sa ugradenom odgovarajućom hidromehaničkom i elektromašinskom

Površina sliva
5690 km2
Klima
Kontinentalna
Prosječne godišnje padavine
950 mm
Srednji višegodišnji proticaj
212 m3/s
Tip postrojenja
Pribranski
Tip brane
Gravitaciona, betonska
Kota brane
385.5 m.n.m.
Maksimalna visina brane
28 m
Broj prelivnih polja sa segmentnim ostavama
5
Količina betona
97000 m3
Kota maksimalnog uspora
384 m.n.m.
Instalisani proticaj
450 m3/s
Maksimalni pad
11 m
Tip i broj turbina
Cijevne, 3
Instalisana snaga
43.2 MW
Godišnja proizvodnja
156 GWh

Citati

  • Od svega što čovek u životnom nagonu podiže i gradi, ništa nije u mojim očima bolje i vrednije od mostova.

    Ivo Andrić, nobelovac
  • Život je neshvatljivo čudo, jer se neprestano troši i osipa, a ipak traje i stoji čvrsto kao na Drini ćuprija.

    Ivo Andrić, nobelovac
  • “Nije mi žao što drugi kradu moje ideje. Žao mi je što nemaju svoje.“

    Nikola Tesla, naučnik
  • Nikada do otkrića nisam došao isključivo racionalnim razmišljanjem.

    Albert Ajnštajn, naučnik
  • Ko hoće da napravi nešto nađe način, ko ne želi nađe izgovor.

    Stara mudrost

Standardi i sertifikati

Osnovni podaci

Mješoviti Holding – Elektroprivreda Republike Srpske

ZP „HIDROELEKTRANE NA DRINI“ a.d. Višegrad

Nezuci 42,
73240 VIŠEGRAD
RS / BiH

Matični broj: 01794949
Broj poreskog obaveznika: 4400497620000

Telefon: +387/58/635-200 (centrala)
E-mail: hevgd@teol.net

Kontaktirajte nas